{"id":545,"date":"2015-11-17T03:33:58","date_gmt":"2015-11-17T03:33:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pssp.org.ph\/diwa\/?p=545"},"modified":"2016-08-18T04:07:41","modified_gmt":"2016-08-18T04:07:41","slug":"diwa-e-journal-tomo-3-nobyembre-2015-epekto-ng-uri-ng-impormasyon-mula-sa-mass-media-sa-pagbuo-ng-atityud-tungkol-sa-bangsamoro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pssp.org.ph\/diwa\/diwa-e-journal-tomo-3-nobyembre-2015-epekto-ng-uri-ng-impormasyon-mula-sa-mass-media-sa-pagbuo-ng-atityud-tungkol-sa-bangsamoro\/","title":{"rendered":"[DIWA E-Journal Tomo 3, Nobyembre 2015] Epekto ng Uri ng Impormasyon Mula sa Mass Media sa Pagbuo ng Atityud tungkol sa Bangsamoro"},"content":{"rendered":"

Diwa<\/span><\/b><\/span>\u00a0<\/span><\/b><\/span>Malaya A. Qui\u00f1ones<\/span><\/b><\/span><\/p>\n

Departamento ng Sikolohiya<\/span><\/p>\n

University of the Philippines (UP), Diliman, Quezon City<\/span><\/p>\n

Abstrak<\/strong><\/span><\/p>\n

Tinitingnan sa repeated-measures experiment<\/em> na ito kung papaanong nabubuo ang atityud tungkol sa Bangsamoro mula sa impluwensiya ng mga impormasyong galing sa mass media<\/em>. Sa unang pagsukat ng pangkalahatang atityud tungkol sa Bangsamoro, lumabas na may tila nyutral na atityud ang mga kalahok. Pagkatapos naman silang pabasahin ng mga obhektibo at walang pinapanigang pagbabalita tungkol sa Bangsamoro, nagkaroon ng bahagya ngunit hindi makabuluhang pagbaba ang kanilang mga atityud. Sumunod naman ay pinapanood sila ng mga pagbabalita tungkol sa marahas at madugong pagtutol ng Moro National Liberation Front<\/em> (MNLF) sa panukalang Bangsamoro at mga nakalulungkot na sinapit ng mga residente ng Zamboanga dahil sa bakbakan ng MNLF at mga sundalo ng Pilipinas. Nang sukating muli ang atityud sa Bangsamoro, nakitang may makabuluhang pagbabago tungo sa negatibong direksyon na idinulot ang maemosyong impormasyong huli nilang natanggap. Maipaliliwanag ang mga kinasapitang ito sa pamamagitan ng hot cognition hypothesis<\/em> at motivated social cognition<\/em> patungkol sa mga pulitikal na bagay.<\/span><\/p>\n

Abstract<\/strong><\/span><\/p>\n

Formation of attitudes toward the Bangsamoro through different types of mass media communicated information was explored in this repeated-measures experiment. A baseline measure revealed that participants held neutral Bangsamoro attitudes. There was a slight but not significant downward shift in the attitudes after the participants read an objective and factual reporting about the Bangsamoro. Next, participants watched two news clips that reported on the violent and bloody opposition of the Moro National Liberation Front<\/em> (MNLF) on the Bangsamoro, and on the sad experience of the Zamboanga residents brought about by the armed confrontation of the MNLF and Philippine armed forces. The third measure showed that there was a statistically significant drop in their atittudes toward the Bangsamoro after the negative emotion filled information delivered though the news clips. The findings are discussed in the context of how motivated social cognition and the hot cognition hypothesis influence the formation of political attitudes<\/em>.<\/span><\/p>\n

PANIMULA<\/strong><\/span><\/p>\n

Ang Bangsamorong ipinapanukala sa ilang bahagi ng Mindanao ay sentral sa kasunduang pangkapayapaan sa pagitan ng gobyerno ng Pilipinas at ng Moro Islamic Liberation Front<\/em> (MILF). Hinuhubog ang Bangsamoro bilang isang pulitikal na istrukturang may antas ng awtonomiya sa pambansang gobyerno ng Pilipinas. Ito ay sa pamamagitan ng pagdedesentralisa ng ilang pulitikal at ekonomikong kapangyarihan sa pamamagitan ng isang parliyamentaryong pamahalaan sa mabubuong rehiyon na ito. Ito ang papalit sa Autonomous Region in Muslim Mindanao<\/em> (ARMM) na itinatag noong 1990 (ARMM 2013). Ang Bangsamoro ay hindi magiging estadong may sariling kasarinlan na hiwalay sa Pilipinas dahil, bagaman magkakaroon ito ng ilang eksklusibong kapangyarihan, mananatili itong nasa ilalim ng gobyerno ng Pilipinas (Casauay at Mercado 2014; OPAPP 2014).<\/span><\/p>\n

Mabuti man ang layunin ng Bangsamoro, katulad ng iba pang mga isyu sa lipunan, may mga grupong pabor at mayroon ding mga hindi pabor sa pagtatag nito sa Mindanao. May mga sumasang-ayon dahil sa nakikita nilang magiging tulay ito sa pagkakamit ng tunay na kapayapaan sa Mindanao; mayroon ding tumututol sa kadahilanang sa tingin nila ay lalabag ito sa konstitusyon at hindi nito lubos na nakokonsidera ang kasaysayan at kultura ng mga sasakupin nito (basahin si Sakili 2012). Sa isang nasyonal na pag-aaral tungkol dito, napag-alamang positibo ang opinyon sa pinaplanong Bangsamoro ng mga Pilipinong nakatira sa kung saan ito itatatag, samantalang negatibo naman ito sa karamihan ng iba pa sa Pilipinas (SWS 2015).<\/span><\/p>\n

Kung susumahin, ang higit at direktang maaapektuhan ng panukalang Bangsamoro ay ang mga residente ng Mindanao. Gayumpaman, dahil iisang nasyon-estado pa rin ang Pilipinas, mahalaga ring alamin kung ano ang mga pananaw tungkol dito ng mga Pilipinong wala sa Mindanao. Partikular, dahil sa centre-periphery configuration<\/em> ng pag-unlad [i.e.<\/em>, culture industry<\/em> ng Frankfurt School<\/em> (Horkheimer et al<\/em>. 2002)] sa Pilipinas, na kung saan ang Kalakhang Maynila ang sentro, mainam na mapag-aralan kung paanong ang mga Pilipinong nasa sentro ay bumubuo ng kanilang mga atityud dahil malaki rin ang nagiging impluwensiya nila sa kung ano ang umaangat na atityud sa pambansang lebel. Dagdag pa rito, nakakapukaw ng interes ang paraan kung paano kayang ang mga residente ng Kamaynilaan, na malayo at hiwalay sa karanasan ng mga taga-Mindanao, ay nakabubuo ng kanilang pananaw tungkol sa Bangsamoro mula sa madalas ay limitado at may kulay na pananaw mula sa mass media<\/em>.<\/span><\/p>\n

Sa mga kadahilanang ito, ang kasalukuyang panimulang pananaliksik ay nagnanais na maintindihan kung paanong ang iba\u2019t ibang uri ng impormasyong galing sa mass media<\/em> ay nakaaapekto sa klase ng atityud na nabubuo ng mga kolehiyong mag-aaral sa Kamaynilaan tungkol sa panukalang Bangsamoro sa Mindanao.<\/span><\/p>\n

MGA ATITYUD<\/strong><\/span><\/p>\n

Ang atityud ay isa sa mga pangunahing inaaral sa sikolohiyang panlarangan (social psychology<\/em>). Tumutukoy ang mga atityud sa mga ebalwasyon tungkol sa mga bagay-bagay sa lipunan (Eagly at Chaiken 1993; Fiske at Taylor 2013). Ang bawat atityud ay may direksyon (negatibo o positibo) at antas ng hina o lakas (Eagly at Chaiken 1993). Ito ay maaaring binubuo ng mga elementong kognitibo, apektibo, at pagkilos (Rosenberg at Hovland 1960).<\/span><\/p>\n

Kung titingnan ang mga ebalwasyon sa Bangsamoro, makikitang ang mga sumasang-ayon sa pagpapatupad nito ay may positibong atityud tungkol dito, samantalang ang mga tumututol dito ay malamang na may maigting na negatibong atityud.<\/span><\/p>\n

Mga Silbi ng mga Atityud<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Simula pa noon (Allport 1935) at maging hanggang sa kasalukuyan, kinokonsidera ang mga atityud bilang sentral na konstrak sa sikolohiyang panlarangan dahil sa mga silbi nito sa pagkilos ng mga indibidwal sa iba\u2019t ibang konteksto. Kinikilalang tinutulay ng mga atityud ang ugnayan ng mga kognisyon at mga pagkilos sa pamamagitan ng mga silbi nito sa kaalaman (knowledge<\/em>), pagpapahalaga (value<\/em>), at pakikitungo (sociality<\/em>) (Fiske at Taylor 2013).<\/span><\/p>\n

Pagdating sa silbi sa kaalaman, nasisinagan ito sa kung paanong ang mga atityud ay nagagamit upang bigyang-kahulugan ang mga bagay-bagay sa kontekstong kinikilusan at gawing gabay sa pag-aangkop sa mga kontekstong ito. Sa isyu ng Bangsamoro, maaaring nabubuo ang patuloy na pagpapakahulugan dito mula sa mga impormasyong nakakalap at inaangkla sa kung ano ang atityud tungkol dito.<\/span><\/p>\n

Ang silbi sa pagpapahalaga ay nakikita sa kung paanong nagiging paraan ng pagpapahayag ng mga pinanghahawakang halaga ang mga atityud na mayroon ang isang indibidwal. Sa ilang pagkakataon, maaaring ang positibong atityud sa Bangsamoro ay repleksyon ng pagpapahalaga sa kapayapaan.<\/span><\/p>\n

Ang silbi sa pakikitungo ay tumutukoy sa kung paanong sa pamamagitan ng mga atityud ay nakabubuo at nakapagpapatuloy ang mga tao ng mga positibong klase ng mga relasyon at ugnayan. Sa pamamagitan marahil ng positibong atityud sa Bangsamoro ng isang kasapi ng MILF (na pabor sa Bangsamoro), nagiging tulay ito upang patuloy itong maging tanggap sa kanilang grupo.<\/span><\/p>\n

Habang nakikitang may mahahalagang silbi ang mga atityud, mahalaga ring alamin kung paanong nabubuo ang mga ito. Iba\u2019t iba ang daan sa paghubog ng mga atityud ngunit lahat ng ito ay sa pamamagitan ng unibersal na pagproseso ng mga impormasyon sa isip ng tao.<\/span><\/p>\n

Pagbuo ng Atityud sa Pamamagitan ng mga Proseso ng Pag-impluwensiya\u00a0<\/em><\/strong>at Kognitibong Panlipunang Pagproseso ng Impormasyon<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Sa mga mamamayan sa Mindanao, maaasahan na ang kanilang atityud tungkol sa Bangsamoro ay bunga ng kanilang mas direktang karanasan tungkol sa pagbuo nito. Para naman sa mga residente ng Kamaynilaan, na malayo at hindi pa gaanong apektado ng Bangsamoro, malamang ay nabubuo ang kanilang atityud tungkol dito mula sa mga impormasyong galing sa karanasan at pananaw ng iba na nakukuha nila sa maraming tsanel ng impormasyon, partikular sa mga makabagong mass media<\/em>.<\/span><\/p>\n

Sa antas ng indibidwal, anuman at saanman nanggagaling ang mga impormasyong maaaring makaimpluwensiya sa pagbuo ng atityud, lahat ng ito ay dumaraan sa pundamental na mga prosesong kognitibo (Wegener at Carlston 2005). Sa prosesong ito, una ay nasasala ng sistemang pang-atensyon ang mga impormasyon sa paligid ng indibidwal. Kung anumang impormasyon ang pumasok sa atensyon, ang mga ito ay itinatala sa komplikadong sistemang pangmemorya sa loob ng isipan. Kasama sa mga proseso dito ay ang pag-angkla ng mga impormasyong pumasok sa mga iskima at representasyong nasa loob na ng isipan na konektado sa bagay na ginagawan ng atityud. Kapag nabuo na ang kognitibong representasyon ng bagay, maaaring masinagan ito sa mga pagkilos at pag-uugali ng indibidwal (Sternberg et al<\/em>. 2012; Fiske at Taylor 2013).<\/span><\/p>\n

Ang mga pinoprosesong impormasyon ay dumaraan din sa dalawang moda ng operasyon sa kaisipan ng indibidwal\u2014kontroladong operasyon at awtomatikong operasyon (Eagly at Chaiken 1993; Smith at Collins, 2009; Fiske at Taylor 2013). Sa pagkakabuo ng mga atityud, dalawang prominenteng halimbawa kung saan makikita ang mga operasyong ito ay ang elaboration likelihood model<\/em> (Petty at Cacioppo 1981) at ang heuristic-systematic model<\/em> (Chen at Chaiken 1999).<\/span><\/p>\n

Sa elaboration likelihood model<\/em> (Petty at Cacioppo 1981), maipaliliwanag na ang pagbuo ng atityud sa Bangsamoro ng mga taga-Kamaynilaan ay sa pamamagitan ng sentral at periperal na mga proseso. Puwedeng mas kontrolado at maigting ang pag-iisip (high elaboration<\/em>) kung ang bibigyang-pansin ay mga impormasyong gumagamit ng mga sentral na argumento tungkol sa isyu ng Bangsamoro. Kung mga periperal na impormasyon naman ang higit na pagtutuunan, mas awtomatiko at mabilisang pag-iisip (low elaboration<\/em>) ang nangyayaring pagbuo ng atityud sa Bangsamoro.<\/span><\/p>\n

Sa lente ng heuristic-systematic model<\/em> (Chen at Chaiken 1999), sinasabing kadalasan ay nabubuo ang mga atityud sa pamamagitan ng mga heuristikong pagpoproseso. Madalas na nakabase ang indibidwal sa mga asosasyong mabubuo sa mga bagong impormasyon at sa mga iskima at representasyong matagal nang nasa isipan na konektado sa Bangsamoro. Nagkakaroon lang ng mas sistematikong pagpoproseso kung may sapat na oras, motibasyon, at abilidad upang bumuo ng atityud sa Bangsamoro.<\/span><\/p>\n

Hindi naman hiwalay ang mga modelong ito sa pagbuo ng mga atityud dahil sa naipakita nang maaaring sabay na dumadaloy sa mga modelong ito ang proseso ng pagbuo ng atityud. Habang may heuristiko at sistematikong mga pagpoproseso, maaaring nagkakaroon din ng sentral at periperal na mga pag-iisip (Smith at Collins 2009).<\/span><\/p>\n

Sa sitwasyon ng pagbuo ng mga taga-Kamaynilaan ng atityud tungkol sa Bangsamoro, mas malamang na periperal at heuristiko ang pagpoproseso sa kanilang isipan dulot ng kakulangan sa kabuluhan at halaga ng nasabing isyu dahil na rin sa pamamalagay na malayong maapektuhan sila nito. Partikular sa pagproseso ng impormasyong galing sa makabagong mass media<\/em>, malamang na mas nabibigyang-konsiderasyon nila ang mga periperal na bagay at ang mga asosasyon nito sa mga kaisipang mayroon na sila tungkol sa kung ano ang konektado sa Bangsamoro. Hindi rin magiging kataka-taka kung, bagaman may mga impormasyong makatotohanan at tiyak silang matatanggap, mas mabigat pa rin ang magiging impluwensiya ng mainit at maramdaming uri ng impormasyon sa pagbuo nila ng atityud sa Bangsamoro.<\/span><\/p>\n

Pagbuo ng Atityud sa Bangsamoro sa Paraan ng Malamig at Mainit na Kognisyon\u00a0<\/em><\/strong>Tungkol sa Impormasyong Galing sa Mass Media<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Para sa mga nasa Kamaynilaan, ang pangunahing napagkukunan nila ng impormasyon tungkol sa Bangsamoro ay ang mass media<\/em>\u2014partikular marahil sa mga pahayagan, telebisyon, at Internet. Sa kalayaang makapaghayag sa mga media na ito, lalo na sa Internet, lahat ng uri ng impormasyon sa Bangsamoro\u2014makatotohanan man o mapanlinlang\u2014ay maaaring makita.<\/span><\/p>\n

Tulad ng natalakay tungkol sa kung paanong nabubuo ang atityud, mas madalas na ito ay sa paraang mabilisan o awtomatiko, maliban na lamang kung higit na mataas ang motibasyong makaalam ang indibidwal tungkol sa Bangsamoro, kung may oras na maigugugol, at kung may kakayanang higit pang maiproseso ang impormasyong nakukuha. Kung kaya naman, sa panahong madalas ay mula sa mass media<\/em> nagmumula ang impormasyon, mabilisan lamang ang pagbubuo ng atityud, depende sa kung ano agad ang impormasyong nakukuha.<\/span><\/p>\n

Maaaring tingnan din ang pagkakadebelop ng atityud sa pamamagitan ng malamig at mainit na kognisyon tungkol sa impormasyong galing sa mass media<\/em>. Ang malamig na kognisyon ay tumutukoy sa pagpoproseso ng impormasyong walang emosyonal na bigat, samantalang ang mainit na kognisyon ay tumutukoy sa pagpoproseso ng impormasyong emosyonal, positibong klase man o hindi (cold and hot cognition<\/em>; Kunda 1999; para sa hot cognition<\/em>, tingnan sina Abelson 1963 at Redlawsk 2002). Sa mga klase ng impormasyong galing sa mass media<\/em>, nakakakuha ng mga uri ng paglalahad tungkol sa Bangsamoro na nais lamang makapaghayag ng makatotohanang mga argumento, ngunit mayroon ding inihahayag ang mga argumento o impormasyong hawak nila sa paraang nakaaantig sa damdamin.<\/span><\/p>\n

Pagdating sa mga pulitikal na isyu katulad ng Bangsamoro, marami na ang nakapagpatunay na matindi ang impluwensiya ng mainit na kognisyon sa pagbubuo at paghahayag ng mga atityud tungkol sa mga ito (Redlawsk 2002; Morris et al<\/em>. 2003; Lodge at Taber 2005). Pagdating sa pagpoproseso ng impormasyong tungkol sa mga pulitikal na lider, grupo, at isyu, mas may tendensiya ang mga tao na iproseso ito sa pamamaraang awtomatiko at emosyonal (Lodge at Taber 2005).<\/span><\/p>\n

Atityud Bilang Resulta ng Motivated Social Cognition<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Hindi lamang basta-basta ang pagbuo ng atityud tungkol sa Bangsamoro. Sinusuportahan ito ng perspektibo ng motivated social cognition<\/em> na nagsasabing ang mga proseso ng pag-iisip na ginagawa natin, kasama na ang mga produkto nito (katulad ng mga atityud, pananaw, paniniwala) ay bunga ng pagnanais na mapamahalaan nang maayos ang pagtingin sa sarili (Dunning 1999; Operario at Fiske 1999). Sinasabing napakahahalagang mga motibasyon ang maintindihan, makontrol, at mapagtiwalaan ang kapaligiran, ang maramdamang kabilang sa mga grupong pinahahalagahan, at ang maging buo ang pagtingin sa sarili (Operario at Fiske 1999) sa mga proseso ng pag-iisip na nalilikha ng indibidwal kaugnay ng mga representasyon at iskima tungkol sa mga bagay-bagay sa kaniyang kapaligiran (Dunning 1999). Dahil ang mga atityud ay kasama sa mga bumubuo ng mga representasyon at iskimang nalilikha dahil sa motivated social cognition<\/em>, masasabing ang mga ito ay produkto rin mismo ng mga motivated social cognition<\/em> (Jost at Amodio 2012; Prislin at Wood 2005).<\/span><\/p>\n

Pagdating sa usapin ng Bangsamoro, maging ang mga taong hindi naman nakikitang maaapektuhan sila nito ay nagkakaroon at nakikitaan pa rin ng mga motibasyon na nag-uudyok sa klase ng kanilang pag-iisip, na siyang bubuo sa klase ng atityud nila sa Bangsamoro. Maaaring sa pagbuo nila ng atityud sa Bangsamoro, uudyukan sila ng pagnanais na makitang buo at konsistent ang pagtingin nila sa kanilang sarili.<\/span><\/p>\n

Sa pananaliksik na ito, nilalayong maintindihan kung paanong marahil nabubuo ang mga atityud tungkol sa ipinapanukalang Bangsamoro para sa ilang kabataang Pilipinong mula sa Kamaynilaan. Dahil sa inaasahang nagmumula ang higit ng kaalaman nila tungkol sa Bangsamoro mula sa mass media<\/em>, partikular sa telebisyon at Internet, titingnan kung paanong ang iba\u2019t ibang uri ng impormasyong nanggagaling sa mga ito\u2014makatotohanan man o emosyonal\u2014ay nakaiimpluwensiya sa pagbuo nila ng atityud tungkol dito.<\/span><\/p>\n

Inaasahang kung anuman ang mabubuong atityud ay higit na daraan sa mas awtomatikong pagpoproseso, dahil sa higit na impluwensiya ng mga heuristiko, periperal, at emosyonal na mga impormasyon. Gayundin, inaasahang maipaliliwanag ng motivated social cognition<\/em> ang klase ng proseso sa pagbuo ng atityud tungkol sa Bangsamoro, partikular ang pagnanais na makitang konsistent ang sarili.<\/span><\/p>\n

METODO<\/strong><\/span><\/p>\n

Disenyo ng Pananaliksik<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Ang pag-aaral na ito ay isang repeated-measures experiment<\/em>. Tatlong beses sinukat ang atityud sa Bangsamoro\u2014sa simula ng eksperimento, pagkatapos makapagbasa ng makatotohanang impormasyon tungkol sa Bangsamoro, at pagkatapos makapanood ng emosyonal na mga palabas tungkol sa Bangsamoro. Repeated measures analysis of variance<\/em> ang pamamaraang estatistikang ginamit upang intindihin ang datos. Ginamit ang tradisyonal na null hypothesis testing<\/em> at ang practical significance testing<\/em> (Cumming 2014) upang talakayin ang kinasapitan ng pag-aaral.<\/span><\/p>\n

Mga Kalahok<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Dalawampu\u2019t siyam (N<\/em>=29) ang mga kalahok sa pag-aaral na ito. Lahat ay mga mag-aaral mula sa isang pampublikong unibersidad sa Kamaynilaan na nanggaling sa iba\u2019t ibang mga kurso at kumukuha ng Psychology 101 sa unang semestre ng akademikong taong 2014-2015. Mula sa dalawang klaseng may bilang na animnapu\u2019t dalawang mag-aaral, ang dalawampu\u2019t siyam ang nagboluntaryong lumahok. Ang katampatang gulang ay nasa 19.55 (SD<\/em>=1.7). Labinlima ay mga kababaihan at labing-apat ang kalalakihan. Karamihan ay mga Romano Katoliko (n<\/em>=25).<\/span><\/p>\n

Mga Instrumento<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

Mga Panukat ng Atityud<\/em><\/span><\/p>\n

Tatlong panukat ng mga atityud ang dinebelop para sa pag-aaral na ito.<\/span><\/p>\n

Ang unang panukat ay isang aytem na tinitingnan ang kabuuang atityud sa Bangsamoro (In all, I believe that the proposed Bangsamoro autonomous political entity will bring peace and development in Mindanao and the Philippines<\/em>). Sinagutan ang aytem na ito gamit ang isang 7-puntong iskala na kung saan ang bawat kalahok ay tutugon batay sa kanilang lubos o hindi lubos na pagsang-ayon.<\/span><\/p>\n

Ang pangalawa at pangatlong panukat ng atityud sa Bangsamoro ay kapwa may labintatlong aytem at masasabing magkahalintulad sa porma. Gabay sa pagsulat ng mga aytem ang depenisyon ng atityud na binubuo ng tatlong elemento\u2014kognitibo, apektibo, at pagkilos. Nakita rin na mataas ang katapatan (reliability<\/em>) ng parehong panukat sa pamamagitan ng Cronbach\u2019s Alpha<\/em> (0.93 para sa ikalawang panukat, at 0.88 para sa huling panukat). Tulad din ng naunang panukat, sinagutan ng mga kalahok ang mga aytem batay sa kanilang pagsang-ayon o hindi pagsang-ayon gamit ang 7-puntong iskala.<\/span><\/p>\n

Mga Estimulo o Impormasyong Ipinresenta<\/em><\/span><\/p>\n